تبلیغات

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

خدمات وبلاگ نویسان جوان

تبلیغات پیامکی تبلیغات پیامکی مهندسی کشاورزی دانشگاه پیام نور واحد قشم - آانتشار نفت – اثرات مخرب و پیامدهای منفی برروی سیستم زنده محیطهای دریایی و اقدامات حفاظتی و کنترلی
مهندسی کشاورزی دانشگاه پیام نور واحد قشم
حفاظت از محیط زیست برای داشتن محیطی سالم
با کلیک روی ستاره یک امتیاز به این مطب بده
دوشنبه 30 فروردین 1389

آانتشار نفت – اثرات مخرب و پیامدهای منفی برروی سیستم زنده محیطهای دریایی و اقدامات حفاظتی و کنترلی

دوشنبه 30 فروردین 1389

نوع مطلب :مهندسی محیط زیست، 

انتشار نفت عبارتست از انتشار مضر نفت به محیطها ،غالباً  آبی که گاهاً فلور و فون گیاهی و جانوری را در محیط از بین می برد . نفت مهمترین آلاینده عمومی در اقیانوس هاست . بیش از 3 میلیون تن مواد نفتی سالیانه وارد اینگونه محیطها (اقیانوسها) می شود وبه وسیله نفت آلوده می گردد. اکثر آلودگی نفتی در اقیانوسها ناشی از  خشکی  واراضی ساحلی است .رواناب و پساب زائد حاصله از شهرها ، صنعت و رودخانه های آلوده نفت را به اقیانوسها حمل میکند. کشتی ها و حمل و نقل نفت توسط آنها دلیل سومی بر آلودگی نفتی در اقیانوسها هستند. زمانی که تانکرهای حمل و نقل کشتی ها شکسته می شوند و یا آب توازن آنهاوارد اقیانوسها میشود، آلودگی نفتی اتفاق می افتد . متأسفانه یکی از اثرات جانبی ذخیره و انتقال نفت و مواد نفتی اثرات جانبی انتشار نفت است . انتشار و آلودگی ناشی از آن به جهت پاکیزگی محیطهای دریایی بسیار سخت و مشکل می باشد .

نوعی از آلودگی و انتشار نفت که اغلب درباره آن بحث و تفکر می شود ، انتشار آن به دلیل تصادفات دریایی و         بین المللی محصولات نفتی به محیطهای دریایی ناشی از فعالیت های انسانی است . ( حفاری ، صنایع تولیدی ، ذخیره سازی ، نقل و انتقال ، مدیریت مواد زائد نفتی ) که از این راه ها مواد نفتی برروی محیطهای آبی معلق و شناور شده و به شکل توده های جدا توسط باد و فعالیت امواج و جزر و مد منتقل می شود. انتشار نفت را می توان بوسیله پخش کننده های شیمیایی ، فرایند اشتعال ، جاذب های مکانیکی ( سدهای شناور ) به صورت جزئی کنترل نمود . البته این فرایندها

خود دارای پیامدهای مخرب برروی اکوسیستم های ساحلی هستند .

 از راه های  انتشار نفت به طور مثال میتوان فرایند های ذیل را نام برد : انفجار چاه های نفت ، نشت و شکستگی لوله های انتقال نفت، تصادف کشتی های حامل نفت ، پرکردن و بیش از حد بارگیری تانکرهای نفتی و سرریزی  نفت از آنها و تخلیه آب ته مخازن نفت کشتی ها .

سوراخ شدن تانکرهای ذخیره زیرزمینی و روانابهای آلوده به نفت که از خیابانها و پارکینگ های شهری همراه به آب باران وارد رودخانه ها وسپس  به دریا ها و اقیانوسها می رسد نیز از سطوح آلودگی محیط های آبی است . مؤسسات کنترل انتشار و آلودگی نفت در راه پیشگیری ، محدود سازی و پاکیزه سازی انتشار صنعتی نفت بسیار مؤثر می باشند .

 

مشخصه و ویژگی انتشار نفت :

انتشار عمده نفت خام و محصولات جانبی آن در دریا در طی انتقال آنها توسط تانکرهای نفت کش اتفاق می افتد. عملیات بارگیری ، تخلیه و انفجار نیز از عوامل انتشار نفت می باشد . زمانی که نفت وارد محیطهای آبی می شود به شکل های متفاوتی از جمله فیزیکی ، شیمیایی و پروسه های بیولوژیکی دچار تغییر و تحول شده و بر محیط آبی اثر   می گذارند . فرایند تغییرات فیزیکی و شیمیایی به محض آنکه نفت وارد محیط های آبی میشود ، آغاز میگردد. این مراحل شامل : تبخیر ، گسترده شدن ، امولسیون سازی ، تجزیه و فساد ، تبادل های هوایی و دریایی و ته نشینی .

اکسید اسیون شیمیایی برخی از ترکیبات نفت نیز اغلب به کمک نور خورشید صورت می گیرد. ترکیبات تجزیه شده این فرایند ها شامل : توده های شناور قیر مانند ، حل شدگی و ذره ذره شدن مواد هیدروکربنی در ستون و سطوح آبی و مواد ته نشین شده در بستر دریا .

فرایند بیولوژیکی هم به آرامی به همراه پروسه های فیزیکی و شیمیایی صورت می پذیرد . مهمترین فرایند های بیولوژیکی عبارتند از : تجزیه مواد نفتی توسط میکرو ارگانیسم ها و تبدیل به دی اکسید کربن ویا مواد آلی در فاز حد واسط، اکسید اسیون ،حمل به سطوح بالای آب توسط ارگانیسم های بزرگ و متابولیت ها ، ذخیره سازی و تخلیه.

 

انواع تیپ نفت انتشار یافته :

نفت خام و محصولات جانبی آن یک ترکیب با کمپلکس بالا هستند. از آنجا که سرنوشت مواد نفتی در محیطهای آبی بستگی به ترکیبات آنها دارد ، لذا آگاهی به مواد و انواع ترکیبات موجود در نفت به منظور آگاهی از سرنوشت مواد نفتی زمانی که در آب منتشر می شوند لازم می باشد .

تیپ نرمال ( معمولی ) :

گازولین یا بنزین 30درصد ، نفت سفید 10درصد ، عصاره نفت سبک 15درصد ، عصاره نفت سنگین 25درصد ، پسماند نفت بیش از 20 درصد . 

تقسیم بندی بر اساس مولکولی :

پارافین ( آلکان ها ) 30 درصد ، نفتالین ( سیکلو آلکانها  ) 50 درصد ، ترکیبات آروماتیک 15 درصد،  (نیتروژن سولفور و ترکیبات اکسیژن دار) 5 درصد.  

سرنوشت نفت در محیط های دریایی :

زمانی که نفت دردریا منتشر شد ، معمولاً شروع به تجزیه شدن به همراه پخش شدن در محیط دریا در طی زمان میکند. این پراکندگی نتیجه تعدادی از فرایندهای فیزیکی و شیمیایی می باشد که ترکیبات تشکیل شده در نفت را زمانی که انتشار یافت ، تغییر می دهد. مجموعه فرایندها را در کل با عنوان هوازدگی شناخته می شود .

   ته نشینی / دفن شدن : برخی ازتولیدات پالایش شده سنگین دارای تراکم بالا هستند ودر نتیجه به راحتی در آبهای شیرین و یا لب شورته نشین میشود. غالبا عمل ته نشینی به دلیل آمیختگی ذره های رسوب یافته ویامواد آلی نفتی بر اساس وزن لکه های نفتی رخ میدهد. آبهای جریانی غالباً حامل موادمعلق هستند که شرایط مناسبی رابرای ته نشینی فراهم میکند.

    گسترده شدن ، پخش شدن : پخش شدن نفت خام در آب شاید از مهمترین فرایند انتشار نفت باشد . صرف نظر از خاصیت شیمیایی نفت ، وسعت مواد گسترده شده تحت تأثیر باد ، موجها و جریان آب می باشد. تحت تأثیر خاصیت ایستابی ( هیدرواستاتیک ) و نیروهای منبع ، نفت سریعاً گسترده می شود و این گستردگی در سطح آب به ضخامت متوسط کمتر از 3/0 میلیمتردر 24 ساعت می رسد . لایه های نفت به شکل پیوسته و مداوم در نمی آید مگرآنکه توسط باد متراکم شوند و موج آنها رابه جزایر و سواحل ببرد که در آنجا لایه های نفت به دلیل سکون و عدم حرکت حاصل از گیر افتادن در صخره ها در سواحل جزایر ، با پیوسته شدن لایه های نازکتر به آنها یک سطح فعال از مواد نفتی را تشکیل می دهد..

تبخیر  : تبخیر و تجزیه از 2 فرایند مهم تجزیه نفت خام انتشار یافته درآبها هستند.ترکیب نفت، شرایط منطقه ای وفیزیکی محل انتشار ، سرعت و حرکت باد ، هوا ودمای آب دریا ، تلاطم و شدت تابش خورشیدی همگی برروی نرخ تبخیر هیدروکربنهای نفتی اثر میگذارند. تبخیر به تنهایی حدود 50 درصد از هیدروکربنها را در متوسط نفت خام منتشرشده بر روی محیطهای اقیانوسی پاک می کند . هدررفتگی هیدروکربنهای فرّار ، تراکم، جنبش و ویسکوزیته نفت را افزایش می دهد . زمانی که بسیاری از هیدروکربنهای فرّار تبخیر شدند ، ویسکوزیته نفت افزایش می یابد و این پدیده به دلیل هوازدگی سطوح و کوچکتر شدن آنها به بخشهای کوچکتر است . مخلوط شدن این بخشها ی کوچک به یکدیگر سطح آبی را که آلوده شده را ، افزایش می دهد .

فتواکسیداسیون : نور طبیعی خورشید در حضور اکسیژن می تواند تعداد زیادی از هیدروکربنهای نفتی رابه ترکیبات هیدروکسی مثل آلدئید ها و کتونها و سرانجام به مولکولهای با وزن کمتر مثل اسیدکربوکسیل ها به عنوان ترکیبات هیدروفلیک تبدیل کند .  این فرایند رفتار وروش و نیز حلالیت و انتشار نفت در دریا را تغییر می دهند. در این فرایند مواد نفتی به طور شیمیایی در حضور نور خورشید با مولکولهای اکسیژن واکنش می دهد و یا به مواد قابل حل و یا به مواد پایدار به نام  TARتبدیل می گردد. این فرایند توسط نورخورشید پشتیبانی می شودوشدت اکسیداسیون به نوع نفت و اینکه به چه نحو در معرض نور خورشید باشد بستگی دارد.  

 پراکندگی ( انتشار ) : پراکندگی عبارتست از ترکیبات امولسیون نفت در آب به دلیل پیوستگی حبابها و ذرات       کوچک نفت در ستون و سطوح آب . نفت به محض تماس با آب سریعاً به دلیل حالت روغنی خود در آب به صورت امولسیون پراکنده می گردد. این امر در 10 ساعت اول مهم انتشار نفت در دریا رخ می دهد . 

 تجزیه ( فساد ) : فساد یا تجزیه از دیگر فرایند های مهم فیزیکی رفتار و سرنوشت نفت در آب است . این فرایند به دلیل تماس نور خورشید و عوامل تجزیه کننده با  مولکولهای نفتی معلق در آب رخ میدهد و از فرایندها و رفتارهای مهم فیزیکو شیمیایی نفت در آب است .

 

تجزیه زیستی : این فرایند سرنوشت مواد نفتی را در محیطهای آبی تحت تأثیر قرار میدهد . این پروسه شامل : تجزیه میکروبی ، هضم و بلعیده شدن نفت توسط زئوپلانگتونها ، با بالا آورده شدن و تجزیه توسط بی مهرگان دریایی و مهره داران آبزی میباشد . میکرو ارگانیسمها توانایی و استعداد اکسیژن دار کردن هیدروکربنهای نفتی و ترکیبات وابسته را به طور طبیعی دارند . نرخ تجزیه میکروبی همراه با ترکیبات شیمیایی نفت خام ، جمعیت های میکروبی و بسیاری از شرایط محیطی تغییر می کند.

 

امولوسیون سازی : فرایندی که به موجب آن نفت به خود حالت معلق در آب دریا  میگیرد و به شکل لکه های روغنی شکل در آب معلق می ماند . این امر به وسیله مخلوط شدن فیزیکی مواد و تلاطم در آب دریا  اتفاق    می افتد.

اثرات مواد نفتی خام بر روی سیستم زنده دریا :

نفت انتشار یافته به عنوان یک خطر جدی برای آبهای شیرین و محیطهای دریایی مطرح می باشد  که سطوح منابع و دامنه وسیع از زیر مجموعه های ارگانیسمها که با زنجیره غذایی پیچیده در ارتباط هستند که انسان نیز شامل آن هست را تحت تأثیر قرار می دهد. نفت انتشار یافته می تواند به روشهای مختلف به محیط دریا آسیب برساند، از جمله : تخریب فیزیکی که مستقیماً حیات وحش و زیستگاه های آنها را تحت تأثیر قرار میدهند ( نظیر آسیب به پوشش بدن پرندگان و یا پستانداران دریایی ) . همچنین سمیّت نفت به خودی خود می تواند ارگانیسمها را به شدت مسموم کند و ازبین ببرد.

شدت نفت انتشار یافته بستگی به  فاکتورهای متعددی نظیر خواص فیزیکی نفت ، نوع و تیپ نفت و نیز به فعالیت های طبیعی جریان آب ( موج ، جزر و مد ) بستگی دارد.

پیامدهای بیولوژیکی انتشار نفت و تأثیرات آن بر محیط زنده عبارتست از :

1)     خطرات برای انسان که از ترکیبات غذایی دریایی آلوده شده استفاده میکند.

2)     کاهش منابع ماهیگیری ویا آسیب رسانی به حیات وحش نظیر پرنده های دریایی و پستانداران دریایی.

3)     کاهش ارزش های زیبا شناختی دریا و سواحل ناشی از سواحل به نفت آلوده شده.

4)     تغییر دراکوسیستم دریایی به وسیله کاهش گونه های جانوری همراه باکاهش در تنوع و نیز قدرت تولید مثل آنها.

5)     تغییر در زیستگاه ها ، تأخیر و یا پیشگیری از کلنی سازی های جانوری برای اجتماعات و زاد آوری .

زمانی که انتشار نفت اتفاق می افتد ، بسیاری از فاکتورها تعیین میکنند که این انتشار باعث زیان های طولانی و بادوامی در محیط های دریایی شود یا اینکه باعث زیانهای تطبیقی کوچک و یا زیانهای کوچک  وبا درجه حد واسط شود. به طور مثال ، اگر انتشار نفت در یک منطقه کوچک و محدود شده رخ دهد که نفت قادر به نشت به دیگر مناطق نباشد ، این آسیب به دلیل اینکه به مرور زمان در آن منطقه کوچک محدود غلظت و حجم نفت زیاد می شود ( به دلیل عدم جابجائی نفت )  نسبت به مناطق باز و نامحدود که نفت به راحتی در آنجا پخش می شود واز غلظت آن کاسته می شود ، اثرات بیشتر و زیادتری خواهد داشت .

در دریاهای آزاد و باز امکان پیامدها بر روی بیوتای دریا ، فیتوپلانگتونها ، زئوپلانگتونها ، بنتوز ها ، ماهی ها ، پرنده ها ، پستانداران و غیره وجود دارد. در حقیقت در آبهای ساحلی پیامدهای نشت نفت اغلب بر روی فون بین کشندی ، آبزی پروری ، گیاهان دریایی ساحلی و جنگل های مانگرو ، دارای اثرات جدی میباشد.

 

منبع:http://mohitezisteahvaz.blogfa.com

 






تبلیغات پیامکی