تبلیغات

اللّهُمَّ كُنْ لِوَلِیِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَیْهِ وَعَلى آبائِهِ فی هذِهِ السّاعَةِ وَفی كُلِّ ساعَةٍ وَلِیّاً وَحافِظاً وَقائِدا ‏وَناصِراً وَدَلیلاً وَعَیْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَك َطَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فیها طَویلاً

خدمات وبلاگ نویسان جوان

تبلیغات پیامکی تبلیغات پیامکی مهندسی کشاورزی دانشگاه پیام نور واحد قشم - مدیریت و تشکیلات حاکم درجنگلداری ازگذشته تاکنون (2)
مهندسی کشاورزی دانشگاه پیام نور واحد قشم
حفاظت از محیط زیست برای داشتن محیطی سالم
با کلیک روی ستاره یک امتیاز به این مطب بده
سه شنبه 17 آذر 1388

مدیریت و تشکیلات حاکم درجنگلداری ازگذشته تاکنون (2)

سه شنبه 17 آذر 1388

علم مدیریت درخدمت توسعه پایدار:

 

امروزه مدیریت تنهابه سازماندهی وتقسیم وظایف میان نهادهاوافراداطلاق نمی گردد.بلکه مدیریتی مدنظراست که درخدمت توسعه پایدار3باشد. همکاری میان مدیران درسطح محلی ، منطقه ای، کشوری، بین المللی کاملامشهوداست وازضروریات نیل به توسعه پایداراست. امروزه امرمدیریت کاملاجهانی شده وتصمیم گیری روی یک بخش میتواندسایربخش هاراتحت تاثیرقراردهد. چنانکه درقطعنامه های یونپ 4ویونسکوکاملابراین اصل تاکیدشده است وآموزش های همگانی برای کمک به این فراینددرتمام مقاطع توصیه شده است.

 

 

ابزارومکانیسم های قانونی مدیریت:

 

مدیریت وحفاظت ازجنگل ها به منظورتوسعه پایدارهرچندبه بودجه، تکنیک، پرسنل ودانش لازم نیازداردضروریست درسطح ملی وبین المللی کلیه اقدامات وفعالیت هادرچارچوب قانون انجام گیرد. جرایم ومشوق هایی که قوانین حقوقی هرکشورتعیین می نمایدبه یک مدیرکمک می نمایدتاضوابط مربوطه رابه حالت اجرادرآورد.

یک مدیربایدجهانی بیاندیشدومحلی عمل نمایدتابتواندآنچنان که شایسته است مدیریت نماید.

                                                            

                

تشکیلات کنونی نظام جنگلداری درایران:

 سازمان جنگل هادارای 91ذخیره گاه ژنتیکی به سطح 77282هکتارونوزده پارک جنگلی به سطح 71543هکتارمی باشدکه، به این مناطق باید21پارک طبیعی راکه سازمان جنگلهاآن رابوجودآورده است وسطح آنهاکاملامعلوم نیست اضافه کرد. که بااحتساب این جنگل ها، سطح مناطق  حفاظت شده ایران نزدیک به8/10%خاک کشورمی باشدکه درنهایت سهم سرانه هرفردازکل مناطق حفاظت شده 25/0%هکتارخواهدبود. این رقم بسیارکوچک اماحائزاهمیت است.ازاینروبایدبااقدامات مدیریتی مناسب نظیراحیاء، اقدام به کاشت جنگل های دست کاشت باگونه های بومی، ایجادپارک های مصنوعی ، توسط آمایش سرزمین وانتخاب مکانهای مناسب وبرای ایجادمکانهای سرسبزجنگلی جاذب (توریستی) و...  سعی دربالابردن این سطح داشت که این برنامه هادرغالب مدیریت با اهداف خاصی که درزمان های متفاوت (کوتاه مدت، میان مدت،  بلندمدت )صورت می پذیرد.سازمان متشکل ازاجزای گوناگونی است که تحت نظرمدیریت واحدبطورهماهنگ وسازمان یافته به فعالیت می پردازند.

درزیرنمودارتشکیلات موسسه تحقیقات جنگل ها ومراتع نشان میدهدکه موسسه بایدازچه اجزایی تشکیل یابد.

 

 

چنانچه بخش هایی که دربالادرچارت نشان داده شده اندبطورمناسب وهماهنگ بایکدیگردرجهت اعتلای موسسه فعالیت نمایندمقصودازطرح های حفاظت جنگل هاو برنامه های راهبردی درجهت پیشبرداهداف حمایت ومدیریت جنگل هاحاصل میشود.

 

سازمان جنگل هاومراتع ، ،مشکلات وچالشهای مدیریت درایران:

سازمان جنگلهاومراتع کشوروظیفه حراست ازجنگلهارابه عهده خودگرفته ومتاسفانه سایرفعالیت هامغفول واقع شده اند.درماده2قانون ملی شدن جنگلهاومراتع سال1342درکنارحفظ جنگلهاومراتع ازوظایف دیگرآن چنین نامبرده میشود:احیاء، بهره برداری، توسعه سطح جنگل ها.

اینک پس از45سال به این نتیجه می رسیم که سازمان جنگلهابه هیچ یک ازاهداف خودنرسیده است.براساس این اصل سازمان جنگل هاومراتع بایدوظایف خودرامجددابرحسب زمان وشرایط حاکم درقرن21تعریف نماید. مدیریت این سازمان بایدتوانایی  داشته باشدکه ضمن حفظ، احیاء، بهره برداری اصولی وتوسعه سطح جنگلها(تنوع زیستی)وپراکندگی آن را دروضعیتی قراردهدکه بتواندنقش خودرادرحفاظت ازخاک وآب وهوا، درمبارزه بافرسایش آبی، بادی، جلوگیری ازسیل، درتصفیه ، جذب وذخیره آبهای زیرزمینی ، درتعدیل درجه حرارت هوا، درتولیداکسیژن وجذب کربن و....به نحواحسن انجام دهد. مدیریت سازمان وسایرتشکیلات مرتبط باآن بایددرنظرداشته باشندکه جنگل متعلق به همه مردم ایران است وسرمایه ایست ملی. اگرجنگل دراثریک تصمیم نادرست یاضعف درمدیریت ویاکم کاری سایرسازمانهای وابسته تخریب شودونتواندسایرفعالیت هایش راانجام دهدخسارت جانی ومالی حاصل ازسیل ومشکلات زیست محیطی متوجه همه اقشارخواهدشد.

راهکارهایی جهت بهبود مدیریت جنگل هادرایران:

جنگل های ایران بطورکلی به5 بخش که عبارتندازخزری(هیرکانی)، ایران وتورانی،  ارسباران،  زاگرس،  خلیج فارس ودریای عمان تقسیم میگردد. سطح این جنگل هابسیارکم ومحدوداست ونیازمبرم به مدیریت وسازماندهی هم گام باتکنولوژی وعلم روزبه خوبی دراین بخش هامحسوس است.

باتوجه به اینکه ایران درزمینه مدیریت جنگل بیش از80سال است که تجربه داردونیروی متخصص  انسانی کافی آموزش دیده باتحصیلات دانشگاهی هم بسیارکثیراست انتظارمی رودکه وضعیت جنگل هابهبودیابد.بودجه لازم برای اعمال مدیریت صحیح راهم میتوان ازبهره برداری اصولی واستفاده ازچوب جنگل آنهم بامدیریت سیستماتیک تامین نمود. برای اینکه جنگل بتواندبه وظایف مذکورعمل نمایدلازم است به نحواحسن حمایت وحفاظت شودوازدستکاری هاودخالت هایی که موجب تخریب آنهامیگرددجلوگیری شود.

ازسایراقداماتی که درزمره مدیریت قرارمیگیرداینست که جنگل های مخروبه احیا شوندودرطرح های بهره برداری موجودتجدیدنظربه عمل آیدومسائل زیست محیطی واجتماعی واقتصادزیست محیطی درطرحهای جنگلداری منظورگرددوسطح آن افزایش یابد.دراینجامنظورازافزایش سطح فقط جنگلکاری جنگلهای مخروبه واراضی جنگلی نیست. بلکه بایدبه کمک طرح وبرنامه آمایش سرزمین آن قسمت ازاراضی کشورکه برای جنگل کاری مناسب هستندهم به مناطق جنگلی تبدیل گردد.درتهیه طرحهای جنگل کاری جدیدبایدمحوردوم دستورالعمل کار21منظورگردد.

یکی ازمواردی که اصلاموردتوجه مدیران قرارنگرفته اینست که سازمان جنگل هادرمناطق جنگلی باید دربطن منطقه جنگلی باشدتابه وضوح مشکلات رادرک کندوراهکارهای مناسبی درزمینه برچیدن آنهابرگزیند.درحال حاضراغلب سازمانهاوتشکیلات ازخودجنگلهاومناطق پراهمیت بیولوژیکی جنگلی دست کم بیشتراز50کیلومترفاصله دارندکه این خودموجب ضعف مدیریت وکمرنگ شدن فعالیت هامی گردد.

 

اهداف وسیاست هایی  که مدیریت جنگلداری بایدآنهارادربرنامه مدیریتی خودقراردهدعبارتنداز:

 

·        نوع پوشش جنگلی راشناسایی وباتوجه به آن رویه ای مناسب رادرپیشبردطرح هاوضروریات مدیریت انجام دهد.

·        به احیای جنگل های مخروبه پرداخته وحتی خود دستوربه کاشت گونه های بومی که ازبین رفته دراین منطقه می باشند دهد.

·        باتوجه به بودجه ای که دراختیارداردسعی درتشکل های تعاونی به منظورتجمیع خانوارهای پراکنده نشین جنگلی وهمچنین جمع آوری دام هاازمحل واختصاص مکانهایی خاص برای تغذیه ونگهداری آنهاوحتی تلقیح مصنوعی آنهابرای حفظ وبقای نسل نماید.

·        احداث راههای جنگلی به طوری که خطری برای منطقه ایجادنشودواکوسیستم دچاردگرگونی نگردد.

·        بهره برداری اصولی ازجنگل به نحوی که  درچارچوب توان اکولوژیک جنگل باشد.

·        مدیریت درجنگلداری نبایدبه گونه ای باشدکه فقط توجه خودرابه یک بخش معطوف ساخته وازسایرخصوصیات وسایربخش هاغافل شود.

بایدتوجه داشت که طبیعت قدرت خودتنظیمی وخودپالایی 5داردواگردست اندازی هاودخالت های انسانی نبودهرگزنیازی به مدیریت پیدانمی کرد. حال که می دانیم باچنین سیستم اکولوژیکی  ظریف وارزشمندی روبروهستیم می بایست تمام توان خودرادرجهت حفظ ، حراست وصیانت ازاین سیستم طبق اهداف مدیریت  به پیش رانده وآن رابه صورت امانتی برای نسل آینده نگاه داریم.

 


 

 

نتیجه گیری :

 

هرسازمان فعال وهدفمندی نیازمندبه حضورمدیری تواناکه آگاه به علم روزبوده ودراستفاده ازتکنولوژی های سازگاربامحیط زیست بطورفعال ومستمراقدام نمایدمی باشد. هرسازمانی برای اینکه توسعه وپیشرفت قابل توجهی داشته باشدبایدبه درستی ساماندهی شده باشدوازتشکیلات مناسبی  نیز بهره مندباشد.درزمینه جنگلهاکه ازاهمیت بسیاربالای اکولوژیک برخورداراست چنین نیازهایی غیرقابل انکاراست. بخصوص درکشورماایران که جنگل هاروبه تخریب هستندوروزبه روزازسطح آنهاکاسته می شودنیازبه مدیریت مبرم وضروری است. سازمان جنگل هادارای 91ذخیره گاه ژنتیکی به سطح 77282هکتارونوزده پارک جنگلی به سطح 71543هکتارمی باشدکه، به این مناطق باید21پارک طبیعی راکه سازمان جنگلهاآن رابوجودآورده است وسطح آنهاکاملامعلوم نیست اضافه کرد. که بااحتساب این جنگل ها، سطح مناطق  حفاظت شده ایران نزدیک به8/10%خاک کشورمی باشدکه درنهایت سهم سرانه هرفردازکل مناطق حفاظت شده 25/0%هکتارخواهدبود. این رقم بسیارکوچک اماحائزاهمیت است.ازاینروبایدبااقدامات مدیریتی مناسب نظیراحیاء، اقدام به کاشت جنگل های دست کاشت باگونه های بومی، ایجادپارک های مصنوعی ، توسط آمایش سرزمین وانتخاب مکانهای مناسب وبرای ایجادمکانهایسرسبزجنگلی جاذب (توریستی)و... سعی دربالابردن این سطح داشت. مدیردرزمینه جنگل هابایدبداندسرنوشت سرمایه ملی گذشتگان، حال، آینده دردستان وی می باشدوبااهتمام وجدیت دراین زمینه تلاش کند. مدیری که انتخاب شده بایدحائزعلوم مرتبط بوده وعلوم خودرادرجهت بهبودروندکاردرپیش گیردزیرادرغیراینصورت هرسال برروندتخریب جنگل افزوده میگرددومتاسفانه این خسارات غیرقابل جبران است. ضمنامدیربایدتوجه داشته باشدتاکارمندانی هم که زیدست اومشغول به کارهستندنیزازآمزشهای کافی درزمینه جنگل برخوردارباشند. مثلاجنگلبانان بایدتجربیات عملی داشته باشندتابتوانندبه خوبی محیط راشناسایی ومحافظت نمایند. البته دولت هم بایدازاین سازمان حمایت نموده و باتامین بودجه به میزان کافی سعی درپیشبردبرنامه های سازمان نماید. درخت وجنگل دارای اهمیت اقتصادی، حفاظتی، اجتماعی، فرهنگی است بنابراین باداشتن برنامه های مناسب میتوان به توسعه پایداردرکناربهره برداری اصولی ازجنگل ها دست یافت. بایدیک سیاست صحیح ایجادنمودتاهم ازتخریب جنگل هاجلوگیری نمودوهم به احیاءبخشی که موردتخریب قرارگرفته پرداخت. هدف ازمدیریت بایدتوسعه سطح جنگل وبطورکلی فضاهای سبزکشور باشد.هدف بایدجلوگیری ازبهره برداری بی رویه، تبدیل نادرست آن به اراضی کشاورزی، جلوگیری ازآتش سوزی باهدف بهره برداری اصولی وپایدارباشد. هدف بایدایجادجنگل های حفاظتی ازمناطق جنگلی ودرختانی که درحال انقراض اندیاازلحاظ ژنتیکی وبانک اطلاعاتی اهمیت فراوان وبین الملل دارند، باشد. دراین زمینه بایدتبادل اطلاعات میان کشورماوسایرکشورهاصورت گیردتامدیریتی پویا وروبه رشدداشته باشیم.ازاین روست که مدیریت نیازی مبرم دراین زمینه بوده وعلمی است که بایدبه روزبوده وهمگام باسایرملت هاپیش رویم .بامدیریت صحیح می توانیم به اهداف موردنظربه بهترین نحوممکن دست یابیم.


 






تبلیغات پیامکی